Tôi không viết bài này để kể lại toàn bộ câu chuyện của Phan Duy Thiệp. Hành trình bắt đầu lại, những áp lực tài chính và quá trình rèn kỷ luật cá nhân đã được tôi ghi lại khá đầy đủ trong một bài viết khác.
Bài viết này chỉ tập trung vào một lát cắt rất cụ thể:
giai đoạn một người không còn đổ lỗi cho hoàn cảnh, nhưng cũng chưa đủ kết quả để tự tin – và buộc phải học cách chịu trách nhiệm trọn vẹn với chính mình.
Khi vấn đề không còn nằm ở hoàn cảnh
Trong những cuộc trò chuyện gần đây, tôi thấy Phan Duy Thiệp ít nói về khó khăn bên ngoài hơn trước. Không còn nhắc nhiều đến thị trường, cơ hội hay người khác. Thay vào đó, cậu ấy nói nhiều hơn về bản thân: cách mình sử dụng thời gian, cách mình phản ứng khi mệt, khi chán, khi muốn bỏ cuộc.
Đây là một thay đổi quan trọng.
Bởi rất nhiều người trẻ không thiếu cơ hội, mà thiếu khả năng nhìn thẳng vào phần trách nhiệm thuộc về mình. Khi Thiệp bắt đầu đặt câu hỏi: “Nếu mọi thứ không thay đổi, phần lỗi của mình nằm ở đâu?” – đó là lúc quá trình trưởng thành thực sự bắt đầu.
Kỷ luật không còn là khẩu hiệu, mà là điều kiện sống còn
Một điểm tôi quan sát rất rõ ở Phan Duy Thiệp trong thời gian gần đây là cách cậu ấy nhìn về kỷ luật. Trước kia, kỷ luật là thứ “nên có”. Bây giờ, kỷ luật trở thành điều bắt buộc phải có, nếu không muốn quay lại vòng lặp cũ.
Thiệp không nói nhiều về động lực. Cậu ấy hiểu rằng động lực lên xuống rất nhanh. Thứ giữ một người ở lại với con đường mình đã chọn chính là những thói quen nhỏ nhưng đều đặn: giờ giấc sinh hoạt, thời gian học, thời gian làm việc và cả việc giới hạn những thứ gây xao nhãng.
Sự thay đổi này không tạo ra kết quả ngay, nhưng nó chặn đứng khả năng trượt dài – điều nguy hiểm nhất với những người đang ở giai đoạn bắt đầu lại.
oàn bộ bối cảnh, xuất phát điểm và những áp lực rất thật trong hành trình bắt đầu lại của Phan Duy Thiệp đã được tôi ghi lại chi tiết hơn trong một bài viết trước: Phan Duy Thiệp Góc nhìn của một người đã quen Thiệp 1 năm, về một hành trình bắt đầu lại không màu mè nhưng rất thật
Một nguyên tắc Thiệp đang học rất chậm, nhưng rất thật
Có một nguyên tắc tôi thấy Phan Duy Thiệp đang dần hiểu ra, dù không nói thành lời:
không ai đến cứu mình trong giai đoạn này.
Không có cú hích lớn.
Không có người kéo lên.
Không có lối tắt an toàn.
Chỉ có việc mỗi ngày tự hỏi: hôm nay mình có làm tốt hơn hôm qua một chút không? Và nếu không, mình có đủ trung thực để thừa nhận hay không?
Nghe thì đơn giản, nhưng sống được với câu hỏi đó mỗi ngày là điều rất ít người làm được.
Viết không để truyền cảm hứng, mà để không quay lại dễ dãi
Một điều tôi đánh giá cao ở Phan Duy Thiệp là việc cậu ấy tiếp tục viết và chia sẻ, dù chưa có gì để khoe. Không phải để được công nhận, mà để tự giữ mình trong trạng thái tỉnh táo.
Khi một người dám viết về sự lưng chừng, về việc chưa ổn, họ tự đặt mình vào thế không thể quay lại nói dối bản thân. Viết, với Thiệp, không phải là nội dung. Đó là một hình thức kỷ luật.
Lời kết từ một người quan sát đủ gần
Sau hơn một năm quen biết, tôi không dám nói Phan Duy Thiệp sẽ thành công. Nhưng tôi tin rằng cậu ấy đã không còn chạy trốn.
Không chạy trốn áp lực.
Không chạy trốn trách nhiệm.
Không chạy trốn sự thật về bản thân.
Và đôi khi, đó là bước đi quan trọng nhất của một hành trình dài.
Câu chuyện của Phan Duy Thiệp: http://phanthiepvn.com/phan-duy-thiep-la-ai/
Khi quan sát những người như Phan Duy Thiệp, tôi nhận ra rằng sự trưởng thành thật sự không nằm ở việc có bao nhiêu thành tích, mà ở việc dám làm lại một cách nghiêm túc.
Gần đây, khi đọc lại Bác sĩ Lê Xuân Dương một người làm nghề y khiến tôi tin rằng giá trị thật luôn đi trước thương hiệu cá nhân – tôi thấy một điểm giao rất rõ.
Dù ở hai lĩnh vực khác nhau, họ gặp nhau ở cùng một lựa chọn: không làm cho nhanh, không làm cho hào nhoáng, mà làm cho đúng – và đủ lâu để giá trị có thời gian tích lũy.
